ఎన్నికల సమయంలో స్వేచ్ఛగా, నిష్పక్షపాతంగా ఓటింగ్ జరిగేలా ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి (Model Code of Conduct – MCC) అమలు చేస్తారు. ఈ సమయంలో రాజకీయ పార్టీలు, అభ్యర్థులు, ప్రభుత్వ యంత్రాంగం ఎన్నికల నిబంధనలను పాటించాలి. ఎన్నికల కోడ్‌ ఉల్లంఘిస్తే నిబంధనలను బట్టి చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

ఎన్నికల కోడ్‌ సమయంలో చేయకూడని పనులు

1. ఫ్లెక్సీలు, పోస్టర్లు, బ్యానర్లు

ప్రభుత్వ భవనాలు, విద్యుత్ స్తంభాలు, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో అనుమతి లేకుండా రాజకీయ ఫ్లెక్సీలు, పోస్టర్లు, బ్యానర్లు ఏర్పాటు చేయకూడదు. గోడలపై రాజకీయ రాతలకు సంబంధించి స్థానిక చట్టాలు, ఎన్నికల సంఘం మార్గదర్శకాలను పాటించాలి.

2. ఓటర్లకు ప్రలోభాలు

ఓటర్లను ప్రభావితం చేసేందుకు నగదు, మద్యం, బహుమతులు లేదా ఇతర వస్తువులు పంపిణీ చేయకూడదు. ఓటు వేయడానికి ప్రతిఫలంగా ఏదైనా ఇవ్వడం లేదా తీసుకోవడం చట్టపరమైన చర్యలకు దారితీయవచ్చు.

3. కుల, మత విద్వేష ప్రచారం

కులం, మతం ఆధారంగా ఓటర్ల మధ్య విద్వేషాలు రెచ్చగొట్టే ప్రసంగాలు చేయకూడదు. వ్యక్తిగత దూషణలు, నిరాధార ఆరోపణలకు దూరంగా ఉండాలి. ప్రార్థనా మందిరాలను ఎన్నికల ప్రచారానికి వేదికలుగా ఉపయోగించకూడదు.

4. ప్రభుత్వ వనరుల దుర్వినియోగం

ప్రభుత్వ వాహనాలు, నిధులు, భవనాలు, అధికార యంత్రాంగాన్ని పార్టీ లేదా అభ్యర్థి ఎన్నికల ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించకూడదు. ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలను పార్టీ ప్రచారంగా మార్చడం, అధికార హోదాను దుర్వినియోగం చేయడం నిబంధనలకు విరుద్ధం కావచ్చు.

5. కొత్త పథకాలు, ప్రారంభోత్సవాలు

ఎన్నికల కోడ్‌ అమల్లో ఉన్నప్పుడు కొత్త పథకాల ప్రకటనలు, శంకుస్థాపనలు, ప్రారంభోత్సవాలు, కొత్త నిధుల మంజూరుపై ఎన్నికల సంఘం పరిమితులు విధించవచ్చు. అయితే ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్న పథకాలు, అత్యవసర పనులకు సంబంధించిన నిబంధనలు వేరుగా ఉండవచ్చు.

6. అనుమతి లేకుండా మైకుల వినియోగం

ఎన్నికల ప్రచారంలో లౌడ్‌స్పీకర్లు ఉపయోగించాలంటే సంబంధిత అధికారుల అనుమతులు తీసుకోవాలి. సాధారణంగా రాత్రి 10 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు లౌడ్‌స్పీకర్ల వినియోగంపై నిషేధం ఉంటుంది. స్థానిక పోలీసు, ఎన్నికల అధికారుల సూచనలు పాటించాలి.

7. నగదు రవాణా

ఎన్నికల సమయంలో నగదు తరలించేటప్పుడు దాని మూలం, వినియోగానికి సంబంధించిన సరైన పత్రాలు వెంట ఉంచుకోవడం మంచిది. రూ.50,000 కంటే ఎక్కువ నగదు తీసుకెళ్తే తప్పనిసరిగా నేరం అవుతుందని భావించకూడదు. నగదు స్వాధీనం, తనిఖీలకు సంబంధించి వర్తించే ఎన్నికల మార్గదర్శకాలు, పరిస్థితులను బట్టి అధికారులు చర్యలు తీసుకుంటారు.

ప్రజలు ఏం చేయాలి?

• ఎన్నికల నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తున్నట్లు కనిపిస్తే సంబంధిత ఎన్నికల అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయాలి.

• నగదు, మద్యం లేదా బహుమతుల పంపిణీకి సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఆధారాలతో అధికారులకు తెలియజేయాలి.

• నిర్ధారణ కాని వార్తలు, పుకార్లను సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం చేయకూడదు.

• ఎన్నికల సంఘం, జిల్లా ఎన్నికల అధికారి జారీ చేసే అధికారిక మార్గదర్శకాలను అనుసరించాలి.