లండన్: ఒకప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించిన బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యానికి కేంద్రంగా నిలిచిన యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఇప్పుడు అంతర్గత రాజకీయ ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లోని స్వయం నిర్ణయాధికార, స్వాతంత్ర్య అనుకూల శక్తులు కలిసి లండన్ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయి.
2026 సెప్టెంబర్ 14న వేల్స్ రాజధాని కార్డిఫ్లో జరిగిన కీలక సమావేశంలో స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ నాయకులు స్వయం నిర్ణయాధికారానికి తమ హక్కును ప్రకటిస్తూ సంయుక్త ఒప్పందానికి మద్దతు తెలిపారు. మూడు ప్రాంతాల రాజకీయ నాయకత్వం మొదటిసారిగా ఒకే వేదికపైకి రావడం బ్రిటన్ రాజ్యాంగ భవిష్యత్తుపై చర్చను మరింత వేడెక్కించింది.
ఎవరు.. ఏం కోరుకుంటున్నారు?
స్కాట్లాండ్కు చెందిన SNP నేత, ఫస్ట్ మినిస్టర్ జాన్ స్విన్నీ, వేల్స్కు చెందిన Plaid Cymru నేత రున్ అప్ ఐయోర్వెర్త్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్కు చెందిన Sinn Féin నాయకురాలు, ఫస్ట్ మినిస్టర్ మిషెల్ ఓ'నీల్ ఈ కూటమిలో కీలకంగా ఉన్నారు.
ఈ మూడు పార్టీలకు UK నుంచి అధిక స్వయం ప్రతిపత్తి లేదా భవిష్యత్తులో స్వాతంత్ర్యం లక్ష్యంగా ఉంది. అయితే మూడు ప్రాంతాల పరిస్థితులు, చట్టపరమైన మార్గాలు, ప్రజాభిప్రాయం విషయంలో మాత్రం తేడాలు ఉన్నాయి.
స్కాట్లాండ్లో మరో రెఫరెండం డిమాండ్
2014లో స్కాట్లాండ్లో స్వాతంత్ర్యంపై రెఫరెండం నిర్వహించగా, UKలోనే కొనసాగేందుకు ప్రజలు మెజారిటీగా ఓటేశారు. అయితే Brexit తర్వాత స్వాతంత్ర్యానికి మద్దతు మళ్లీ బలపడిందని SNP వాదిస్తోంది.
జాన్ స్విన్నీ మరోసారి స్వాతంత్ర్యంపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు అవకాశం కల్పించాలని కోరుతున్నారు. బ్రిటన్ ప్రధాని ఆండీ బర్న్హామ్ మాత్రం ప్రస్తుతం మరో రెఫరెండంపై దృష్టి పెట్టడం లేదని స్పష్టం చేశారు. అయితే ప్రజాభిప్రాయం స్పష్టంగా మారితే రాజ్యాంగపరమైన అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకునే అవకాశం ఉందన్న వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా చర్చకు దారితీశాయి.
వేల్స్లోనూ స్వయం ప్రతిపత్తి డిమాండ్
వేల్స్లో Plaid Cymru అధికారంలోకి రావడంతో అక్కడ కూడా స్వయం నిర్ణయాధికారంపై చర్చ తీవ్రంగా మారింది. అయితే వేల్స్ విషయంలో తక్షణ స్వాతంత్ర్య రెఫరెండం కంటే ముందుగా మరిన్ని అధికారాలు, ఆర్థిక స్వయం ప్రతిపత్తి, లండన్ నుంచి అధికారాల వికేంద్రీకరణపై దృష్టి ఉంది.
స్కాట్లాండ్, వేల్స్ ప్రభుత్వాలు ఇప్పటికే Cardiff Agreement ద్వారా పేదరికం, జీవన వ్యయం, ఆర్థికాభివృద్ధి, వాతావరణ మార్పులు, యూరోపియన్ యూనియన్తో సంబంధాలు వంటి అంశాల్లో కలిసి పనిచేయాలని నిర్ణయించుకున్నాయి.
నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ పరిస్థితి మరింత కీలకం
నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లో పరిస్థితి మిగిలిన రెండు ప్రాంతాల కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. అక్కడ UK నుంచి బయటకు వచ్చి ఐర్లాండ్ రిపబ్లిక్తో ఐక్యం కావాలనే డిమాండ్కు Sinn Féin మద్దతు ఇస్తోంది.
Good Friday Agreement ప్రకారం, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ ప్రజల మెజారిటీ ఐర్లాండ్తో ఐక్యమవ్వాలని కోరుకుంటే భవిష్యత్తులో బోర్డర్ పోల్ నిర్వహించే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల అక్కడి పరిణామాలు బ్రిటన్ భవిష్యత్తుపై మరింత ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
బ్రిటన్ నాలుగు ముక్కలవుతుందా?
ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది. ప్రస్తుతం UK నాలుగు దేశాలుగా విడిపోయే నిర్ణయం ఏదీ తీసుకోలేదు. తాజాగా జరిగిన ఒప్పందం కూడా వెంటనే స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించే పత్రం కాదు. ఇది ప్రధానంగా స్వయం నిర్ణయాధికారం, రాజ్యాంగ మార్పు, భవిష్యత్తులో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ కోసం రాజకీయ ఒత్తిడి పెంచే చర్య.
అయితే స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ల్లో స్వాతంత్ర్య అనుకూల పార్టీలే నాయకత్వంలో ఉండటం బ్రిటన్ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మాత్రం కొత్త సవాలుగా మారింది. మూడు ప్రాంతాల నాయకులు తమ భవిష్యత్తును నిర్ణయించుకునే హక్కు ప్రజలదేనని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
బ్రెగ్జిట్ తర్వాత మరో కొత్త రాజకీయ మలుపు
ఈ పరిణామాలకు Brexit కూడా ఒక ముఖ్యమైన నేపథ్యం. UK యూరోపియన్ యూనియన్ నుంచి బయటకు వచ్చిన తర్వాత స్కాట్లాండ్ సహా కొన్ని ప్రాంతాల్లో యూరప్తో సంబంధాలు కొనసాగించాలనే ఆకాంక్ష బలపడింది. తాజాగా మూడు ప్రాంతాల నాయకులు తమ భవిష్యత్తు యూరోపియన్ యూనియన్తో అనుసంధానమై ఉండాలని పేర్కొనడం కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
అంతేకాదు, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇటీవల ఐర్లాండ్ ఐక్యతకు అనుకూలంగా వ్యాఖ్యలు చేయడం కూడా ఈ సమయంలో అంతర్జాతీయ రాజకీయ చర్చకు దారితీసింది.
మొత్తంగా చూస్తే.. బ్రిటన్ ఇప్పటికిప్పుడు నాలుగు ముక్కలయ్యే పరిస్థితిలో లేదు. కానీ శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న యూనియన్కు ఇప్పుడు మూడు ప్రాంతాల నుంచి ఒకేసారి రాజకీయ సవాలు ఎదురవుతోంది. కార్డిఫ్ ప్రకటనతో ఈ చర్చ కొత్త దశలోకి వెళ్లింది. ఇక లండన్ ప్రభుత్వం ఈ డిమాండ్లను ఎలా ఎదుర్కొంటుంది? భవిష్యత్తులో స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ ప్రజలు నిజంగా స్వాతంత్ర్యానికి ఓటేస్తారా? అన్నదే కీలకంగా మారింది.
